ගල්ලෑල්ලේ සහ ගල්කූරේ සිට ඇක්සයිස් පොත සහ පැන්සලට උසස්වීම ද, එමෙන්ම පැන්සලේ සිට පෑනට උසස්වීම ද අපේ පාසල් ජීවිතයේ සුවිශේෂී වැදගත්කමකින් යුතු වූ සන්ධිස්ථාන ලෙස සැලකිය හැක.
උසස් පෙළ හදාරන සමයේ ද අපේ ජීවිතවල නැවතත් මේ ආකාරයේ වෙනස් වීමක් සිදුවිය. එය නම්, මොනිටර් ඇක්සයිස් පොත්වල පාසල් සටහන් ලිවීමේ සිට ඒ සඳහා හාෆ්ෂීට් භාවිතය දක්වා වූ උසස් වීමයි.
දහයේ පන්තියේ ඉගෙන ගනිමින් මොනිටර් පොත්වල ලියූ කාලයේ සිට ම මම හාෆ්ෂීට්වලට සංක්රමණය වීම ගැන සිහින දුටුවෙමි. ඒ දින එනතුරු ඇඟිලි ගැන්නෙමි. ඒ අන් හැම සංක්රමණයකින්ම මෙන් මෙයින් ද සිදුවෙන වාසි සලකා ය.
ඇක්සියස් පොත් භාවිතා කරන විට එක් දිනක් හෝ පාසල් ඒම මග හැරුණොත් ඒ අතපසු වූ සටහන් ලිවීම සඳහා අවශ්ය ඉඩ ඇස්තමේන්තු කර, එපමණක් හිස්ව තබා නැවත ලිවීම කළ යුතු වේ. හාෆ්ෂීට්වල ලිවීමේ දී මෙවැනි ඉඩ තැබීමේ ප්රශ්නයක් නැත. අළුත් දිනක අළුත් කොළයකින් පටන් ගත හැක. ඒ සමගම බරැති මොනිටර් පොත් කිහිපයක් වෙනුවට එදිනෙදා රැගෙන යා යුත්තේ සැහැල්ලු හාෆ්ෂීට් කිහිපයක් පමණි. පෙර දී මෙන් නොව ණයට ගැනීම ද, ණය දීම ද පහසුවෙන් කළ හැකිවිය. මේ සියල්ලටත් වඩා, විශ්වවිද්යාල ශිෂ්යයන් සටහන් ලියන්නේ ද හාෆ්ෂීට්වල බව අප දැන සිටි නිසා, විශ්වවිද්යාල ප්රවේශයේ සිටි අප ද එලෙසම කිරීමේ යම් කිසි උජාරුවක් ද තිබුණි. එයට අමතරව මේ හාෆ්ෂීට්වල ලියන සටහන් තබා ගත යුත්තේ ෆයිල් කවර වල නිසා, එවැනි ෆයිල් කවර පාවිච්චියටත්, ඒවා රැගෙන ඔබ මොබ යෑමටත් අපට අවස්ථාව ලැබුණි.
රජයේ කාර්යාලවල වැඩකරන සමහරුන් ගේ දරුවනට නම් හාෆ්ෂීට්වලින් ස්වයංපෝෂිතවීමට බොහෝ ඉඩකඩ තිබේ. මට නම් තිබුණු එකම විසඳුම, ඊට පෙර ඇක්සයිස් පොත් ගත්තා සේම, පොත් කඩයකට ගොස් අවශ්ය පරිදි හාෆ්ෂීට් මිලට ගැනීමයි.
මෙහි දී එක් අතුරු කතාවක් කියනවා නම්, මේ කාලයෙන් වසර දොළහකට පසු මා ශ්රී ලංකාවේ විශ්වවිද්යාලයක සේවය කරන කාලයේ දිනක් ගම්පහ පොත් සාප්පුවකින් මා හාෆ්ෂීට් මිටියක් මිලට ගන්නවා දුටු එම අවස්ථාවේ එහි සිටි එම විශ්වවිද්යාලයේම සේවය කරන අයෙකු දැඩි ලෙස විමතියට පත්වී, “ආ, හාෆ්ෂීට් කඩෙන් ගන්නවා ද?” යැයි විමසීය.
අප දන්නා පරිදි නිෂ්පාදනය කෙරෙන ස්ථානයේ දී ම හාෆ්ෂීට් 500 බැගින් බණ්ඩලවලට ඇහිරේ. පොත් කඩවලට ඒවා එන්නේ එවැනි බණ්ඩල කිහිපයක් ම ඇහුරූ පෙට්ටි වශයෙනි. එසේ වූව ද, අද මට නිරවුල්ව වටහා ගත නොහැකි කරුණක් නිසා මම පාසල් සමයේ කිසි දිනක දී හාෆ්ෂීට් 500 ක් අඩංගු බණ්ඩලයක් එකවර මිල දී ගන්නට නොසිතීමි. ඒ වෙනුවට සෑමදාම මා මිල දී ගත්තේ හාෆ්ෂීට් 100 ක් පමණි. ඒ කොළවල ලියා අවසාන වූ පසු තවත් 100 ක් මිල දී ගත්තෙමි. මෙය අනිවාර්යයෙන්ම වියදම් වැඩි ක්රමයක් විය. හාෆ්ෂීට් 100 ක් විකිණීම සඳහා ඒවා එකින් එක ගණං කිරීමට ද සිදුවෙන නිසා වැඩි මිලක් ගෙවන්නට වීම පුදුමයක් ද නොවේ.
ඒ තර්ක කෙසේ වූවද, ආනන්දයේ උසස් පෙළ ඉගෙනුම ලැබූ මට හාෆ්ෂීට් මිලට ගැනීම සඳහා තිබූ ආසන්නම ස්ථානය වූයේ මරදානේ “ගොඩගේ” පොත් කඩයයි.
එදා හැත්තෑවේ දශකයේ අග දී මරදාන බොරුල්ල පාර සහ ආනන්ද මාවත මංසන්ධියේ පිහිටා තිබුණේ අද දක්නට ලැබෙන සිව්හලින් යුතු සුවිසල් ගොඩගේ පොත් මැදුර නොව, මගේ මතකයේ හැටියට, කුඩා පොත් කඩයකි. එහි ඉදිරිපස ම ප්රදර්ශක අල්මාරි යනාදිය තිබුණු අතර, අයිතිකරු (පසුව මා දැනගත් පරිදි සිරිසුමන ගොඩගේ) එයින් පිටුපස නිරතුරු වාඩි වී සිටියේය. වර්ණවත් කපු ගවුමෙන් සැරසුණු කාන්තාවක හෝ කාන්තාවන් දෙදෙනකු ද වෙළඳ කටයුතු සඳහා සහයට එහි සිටියහ.
මම කඩයට ගොඩ වී හාෆ්ෂීට් 100 ක් ඉල්ලමි. කාන්තාවක් බණ්ඩලයකින් කොළ ගෙන ගණං කරයි. නියමිත මුදල සිරිසුමන ගොඩගේට ගෙවා කොළ මිටිය ෆයිල් කවරයේ දා ගන්නා මම නික්ම යමි.
දිනක් පාසලට ගොස් හාෆ්ෂීට් මිටිය දෙවරක්ම ගණං කර බැලූ මට පෙනී ගියේ, එහි ඇත්තේ කොළ 98 ක් පමණක් බවයි. මගේ මතකයේ හැටියට, මෙය එකල ශත දහයක පමණ පාඩුවකි. මම ඉවසා සිටියෙමි. අද පවා බැංකුවෙන් සල්ලි කොළ මිටියක් හෝ කඩයකින් ඉතුරු සල්ලි හෝ ලැබුණු විට එය එතනම ගණං කර නිවරැදි දැයි බැලිය යුතු වේ. නමුත්, හාෆ්ෂීට් මිලට ගෙන එසේ කිරිම ප්රායෝගික නොවේ.
වරද මගේ ය. මම පාඩුව දරා ඉවසා සිටියෙමි.
මසක් පමණ ගත වී, එදා ගත් හාෆ්ෂීට් මිටියේ අවසාන කොළ කිහිපයට ළඟා වූ කල, මම යළිත් ගොඩගේ පොත් කඩේට ගියෙමි. එහි සිටි කාන්තාව සුපුරුදු පරිදි මා වෙනුවෙන් හාෆ්ෂීට් 100 ගණං කරද්දී “ගිය මාසේ ගත්තු ගොඩේ තිබුණේ කොළ 98 යි” යැයි මම නිකමට මෙන් ඇයට පැවසුවෙමි.
ඒ වදන් ඇසී මා දෙස එක් වරක් බැලූ කැෂියර් පුටුවේ වාඩිවී සිටි සිරිසුමන ගොඩගේ, වෙළඳ සේවිකාව අමතා “කොළ දෙකක් වැඩිපුර දෙන්න” යැයි නියම කළේ ය.
එදා මා ගොඩගේ පොත් හලෙන් නික්ම ගියේ සිත පිරී ගිය සතුටකින් බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. ඒ කොළ දෙකේ පාඩුව පිරිමැසී ගිය නිසා ඇති වූ සතුටක් පමණක් නොවේ. දහසය වසරක් වයසැති පාසල් සිසුවෙකු වූ මගේ වචනයක් අන් අයෙක් එක හෙළා පිළිගත් හෙයින් හටගත් චිත්තප්රමෝදය ශත දහයට වඩා සිය ගුණයක් වටනේ විය.
පාසල් කාලයෙන් පසු මා සිරිසුමන ගොඩගේ මහතා දෙවරක් දැක ඇත්තෙමි.
මුල් අවස්ථාව පාසල් සමයෙන් වසර දහයක්ට පමණ පසු මා කැලණිය විශ්වවිද්යාලයේ සේවය කරන කාලයේ දී ය. ඔහු එදින විශ්වවිද්යාලයේ ජ්යේෂ්ඨ පොදු කාමරයේ සිංහල අංශයේ මහැදුරු මිණිවන් තිලකරත්න සමග සිටිනු මම දැක්කෙමි. නමුත් මා ඔහු හා කතාබහකට ගියේ නැත.
දෙවෙනි අවස්ථාව කොළඹ මහවැලි කේන්ද්රයේ දී 2019 සැප්තැම්බරයේ දී පැවැත්වුණු කමල් පී අලහකෝන්ගේ පොත් එළිදැක්වීමේ උත්සවයේ දී ය. එදින ඔහු හා කෙටි කතාබහක යෙදෙන්නටත්, මේ කතාව ඔහු හා පවසන්නටත්, ඡායාරූපයක් ලබාගන්නටත් මට අවස්ථාව ලැබුණි.
- රසික සූරියආරච්චි
(image: Rasika Suriyaarachchi)
