Wednesday, 22 February 2017

තෙල් ටැංකි වස්තුව සහ අනුකලනය - Mathematics is useful but not for me


මගේ මතකයේ පතුලේ දිගු කලක් සැඟවී තිබී හදිසියේ ම උඩට මතුවුණු මේ කතාවට වෙනදා මෙන් පෙර-පසු සම්බන්ධකම් දැනට නැති නමුත් පසුව අතුරු කතාවක් දෙකක් ලියවෙන්නට ද ඉඩ තිබේ.

මේ සිදුවීමට අදාළ කාලයේ මා සිටියේ රජයේ සංස්ථාවක මැවිසුරුවෙකු ලෙස සේවය කරමිනි. ආයතනයේ, අපේ අංශයේ ම සේවය කළ කාන්තාවක් වූ ජයංගනී දිනක් මගෙන් උදව්වක් ඉල්ලා සිටියා ය. ඒ, මගේ මතකයට අනුව කාර්මික අංශයේ කිසියම් වෘත්තියක නිරතව සිටි, ඇගේ සැමියා, සුරංග, වෙනුවෙනි.

සුරංග ගේ සේවා ස්ථානයේ සිලින්ඩ්‍රිකාකාර තෙල් ටැංකියක් තිරස් (Horizontal) අතට පොළොවේ වල ලා තිබේ ලු. බවුසරයකින් අවශ්‍ය පරිදි ගෙන එන තෙල් මෙහි ගබඩා කරන අතර වැඩපොළේ විවිධ කර්තව්‍යයන් සඳහා පොම්පයක් හරහා නිතිපතා තෙල් ලබා ගන්නේ මේ තෙල් ටැංකියෙනි.

ටැංකියේ මතුපිට සිට ගන්නා මිනුමකින් එය කෙතරම් ගැඹුරට හිස්ව ඇත්දැයි දැන ගැනීමට ක්‍රමයක් එහි ඇති අතර ටැංකියේ දිග සහ විෂ්කම්භය ද අදාළ ලේඛනවලින් සුරංග විසින් සොයා ගෙන ඇත. නමුත් නිසි කලට, නිසි ප්‍රමාණයෙන් තෙල් ඇණවුම් කිරීම සඳහා පෙර කී මිනුම සහ ටැංකියේ මූලික දත්ත අනුසාරයෙන් එහි තෙල් ලීටර් කොපමණ ප්‍රමාණයක් තිබේ ද යන්න නිශ්චිතව දැන ගැනීමට ක්‍රමයක් සුරංගට නැත.



ජයංගනී මට කී ආකාරයට, සුරංගට අවශ්‍යව ඇත්තේ තිරස් අතට වල ලා ඇති ටැංකියේ උඩ සිට කොපමණ සෙන්ටිමීටර් ප්‍රමාණයක් හිස්ව තිබේදැයි මැන සොයා ගත් පසු ඒ ප්‍රමාණයට හිස්වූ ටැංකියේ තවත් තෙල් ලීටර් කීයක් ඇති දැයි සොයා ගැනීමට පහසු ක්‍රමවේදයකි.

ටැංකිය වළ ලා ඇත්තේ සිරස් (Vertical) අතට නම්, මෙය තරමක් පහසු වැඩකි. මක් නිසා ද යත්, එවැනි ටැංකියක ඇති තෙල් සැම විටම ගන්නේ සිලින්ඩ්‍රිකාකාර හැඩයක් බැවිනි.

නමුත්, මේ ටැංකිය පිහිටුවා ඇත්තේ තිරස් අතට නිසා, එහි ඇති තෙල් ප්‍රමාණයේ හැඩය සැමවිටම ටැංකිය කොපමණ හිස්ව ඇති ද යන මිනුමට අනුව වෙනස් වෙන්නේ සරල රේඛීයව නොවේ.

උසස් පෙළ සඳහා ශූද්ධ ගණිතය හදාරා ඇති ඕනෑම අයෙකුට මේ ප්‍රශ්නය විසඳීම සඳහා අනුකලනය (Integration) උපයෝගී කර ගත හැකි බව වැටහෙනු ඇත.

ජයංගනී ගේ ඉල්ලීම ඉටු කිරීමට මා කළේ, ඒ සරල අනුකලන මොඩලය විසඳා, ටැංකියේ ඉතුරු වී ඇති තෙල් පරිමාව ටැංකියේ හිස් බව මනින මිනුමට අනුව සෙන්ටිමීටර් බාගෙන් බාගෙට වෙනස්වන ආකාරය සහිත වගුවක් සැකසීමයි.

මේ කාලයේ අපේ ආයතනයේ පීසී (PC) නමින් හැඳින්වෙන ක්‍ෂුද්‍ර පරිගණක (Micro Computer) නොතිබුණු අතර ගිණුම් කටයුතු සඳහා භාවිතා කළේ Wang නම් මිනි-කොම්පියුටර් පද්ධතියකි (Mini Computer System). එහි බොහෝ වැඩ කටයුතු කෙරුණේ කොබෝල් නමැති පරිගණක භාෂාවකිනි.

මා දන්නා කොබෝලයක් නැත. නමුත්, වාසනාවකට මෙන් මේ මිනි-කොම්පියුටරයේ බේසික් (Basic) නමැති පරිගණක භාෂා කම්පයිලරයක් ද විය.

මම ජයංගනී ගේ සැමියා සුරංග ගේ ගැටලුව විසඳීම සඳහා බේසික් ප්‍රෝග්‍රෑමයක් ලිව්වෙමි. ඒ ප්‍රෝග්‍රෑමය ක්‍ර්‍රියාත්මක කළ විට අදාළ දුර-පරිමා වගුව මුද්‍රණය වෙන ආකාරයට ය.
එලෙස මුද්‍රණය වන වගුවේ අවසාන පේළිය ලෙස මම මේ වගන්තිය ඇතුළත් කළෙමි.

Programmed by: Rasika H. Suriyaarachchi

මා මුද්‍රණය කර දුන් වගුව ජයංගනී ස්තුති පූර්වකව භාර ගත්තා ය.

එදා සේවය නිමවා නිවසට යාමට පෙර කතුරක් අතට ගත් ජයංගනී, මගේ නම ඇතුළත් වගුවේ අවසාන පේළිය සහිත කොටස කපා කුණු බක්කියට දමනු මම නෙත් කොනකින් දුටුවෙමි.

ඇය එසේ කළේ, එදා නිවසට ගොස් මෙන්න මං ඔයා ගේ ප්‍රශ්නය විසඳුවා කියා මා සාදා දුන් වගුව පෙන්වා සැමියාගෙන් ලකුණු ලැබීමට නොව, සුරංග ඒ වගුව ඔහු ගේ සේවා ස්ථානයේ ප්‍රයෝජනය සඳහා ගෙන යෑමට නියමිත නිසා, මගේ නම ඉවත් කිරීමෙන් සුරංගට සේවා ස්ථානයේ දී ලකුණු ලබා ගැනීමට හැකි නිසා යැයි සිතා මම නිහඬව සිටියෙමි.

-රසිකොලොජිස්ට්

(image: http://www.oiltanksolutions.com/dispose-oil-tank/)