Showing posts with label ඉතිහාස කතා. Show all posts
Showing posts with label ඉතිහාස කතා. Show all posts

Friday, 9 June 2017

මයුරි ගේ "ආගම් මාරුව" - This is an old story


මෙය පැරණි කතාවකි.

වසර කිහිපයකට පෙර තමා එතෙක් ඇදහූ හෝ නොඇදහූ ආගම මාරු කර වෙනත් ආගමක් ඇදහීම අරඹන මිනිසුන් පිළිබඳ ලොකු කතාවක් ඇති වී තිබුණා ඔබට මතක ඇතැයි සිතමි.

ආගම යනු උපතින් අපට ලැබෙන රට, ජාතිය, ජාන, ලෙඩ රෝග වැනි දෙයක් නොවේ. උප්පැන්න සහතිකයේ ආගමක් ගැන සඳහනක් නැත්තේ ද ඒ නිසා ය.

ආගම යනු අප අඳින සරමක් හෝ කලිසමක් වැනි දෙයකි. තමන් කැමති දෙයක් ඇඳීමට, සරමෙන් කලිසමට මාරු වීමට සහ කලිසමෙන් සරමට වැසීමට නිදහස තිබිය යුතු ය. එය මූලික ප්‍රජා අයිතියකි.

ආගම් මාරු කිරීමට විරුද්ධව නීති ගේනවා යැයි කියා පාර්ලිමේන්තු ගිය උන්දලා ද, පසුව ඒ කතා අමතක කර දැමුවේ ඒ නිසා ය.

මීට දස වසරකටත් වඩා ඉහත ඒ සමයේ දී, මිතුරු නිවසක පැවති සුහද සාදයකට සහභාගී වීමට අපට සිදුවිය.

පිරිමින් පිරිස මද පමණින් දෂ්ඨ කරමින් සිටිය දී, "අයෑම් එ බුඩිස්ට්, අයි ඩොන්ට් ඩ්‍රින්ක්!" වර්ගයේ කාන්තාවන් පිරිසක් විසිත්ත කාමරයේ අසුන්වලට බර දී ලොකු කතා බහක නිරතවෙමින් සිටියහ.

"ඉතිං අනේ එයා දැන් මුළුමනින් ම ක්‍රිස්තියානි ආගමට හැරිල නෙ!" ඒ මහා විස්සෝපයකින් යුතුව කතා කරමින් සිටියේ මයුරී ය. "මේ සේරම පටන් අරගෙන තියෙන්නෙ එයා දවසක් ෂොපින් යනකොට අඳුනන්නෙවත් නැති එක්කෙනෙක් එක්ක කතා කරලා යි. ඊට පස්සෙ දෙන්නා කතාවට වැටිලා. පස්සේ ගෙදරත් ඇවිල්ලා දෙගොල්ලෝ හොඳම හිතවත් වෙලා. අන්තිමේ දී, දැන් ආගමත් මාරු කරල. හිතන්න පුළුවන් ද අනේ?"

එතැන සිටි අනෙක් කාන්තාවන් කිහිප දෙනා ද හූමිටි තබමින් මයුරිට සවන්දෙමින් සිටියහ.

"මාත් අහල තියෙනවා ඔය විදියෙම ආගම මාරු කරපු කතාවක්” එතැන නැවතුණු මම කියූවෙමි.

කාන්තා පිරිස ගේ අවධානය මට යොමුවිය.

"ඔන්න මේ කියන මනුස්සය එක දවසක් අනුරාධපුර පැත්තෙ කැලෑ පාරක යනකොට කවුද කතා කළා ලු නමෙන් ම තිස්ස තිස්ස කියල".

"ඉතිං?"

"ඉතිං තමා, එතන එදා කතාව ඉවරවෙලා තියෙන්නෙම මේ මනුස්සය විතරක් නෙමේ එයා දන්න අඳුනන හැම දෙනාම ඒ ආගමට හැරිලයි".

"ආනේ!" මයුරි ඇස් දෙක ද විශාල කොට ඉතා පුදුමයෙන් යුතුව කීවා ය "කවුද අනේ ඔය තිස්ස කියන්නේ? කොහේ කෙනෙක්ද ඔය ඔයා ගේ යාළුවා? පේරාදෙණියෙ කෙනෙක් ද?"

"මේ මගෙ යාළුවෙක් නං නෙමේ, මේක මාත් තුන් හතර පාරක් ම අහල තියෙන හරි පරණ කතාවක්".

"මං නං ඔය කතාව ඇහුවෙම මේ අදයි".

"වෙන්න බෑ, ඇයි ඔයා තුනේ පන්තියෙදි බුද්ධාගම පාඩම ඉගෙන ගත්තෙ නැද්ද?"

"රසික, ඔය අඹ කතාව හැර වෙනත් අඹ කතා තියෙනවා ද?" කරුණු වටහා ගත් වෙනත් අයෙකු සිනාව අතරින් ම පවසනවා මට ඇසුණි.

-රසිකොලොජිස්ට්

(image: http://wallpaperswide.com/buddha_buddhism_blue_calm_digital_art-wallpapers.html)

Monday, 12 October 2015

අයිරාංගනී සේරසිංහ, දෙනවක හාමිනේ සහ දීපානි ද සිල්වා -නිළියන් තිදෙනෙකු ගේ සමානකම් සහ අසමානකම් ගැන පිස්සු විග්‍රහයක් - Actresses and Politics


ඇත්තටම මා මුලින් ලියන්නට සිතුවේ දෙනවක හාමිනේ සහ දීපානි ද සිල්වා ගැන පමණි. නමුත් මේ සටහන ලිවීම අරඹන්නට පෙර, අයිරාංගනී සේරසිංහ ද මේ ලිපියට එකතු වූවා ය.

එනිසා අයිරාංගනී සේරසිංහගෙන් ම සටහන අරඹමි.

අයිරාංගනී සේරසිංහ (විවාහයට පෙර මීදෙනිය) සිංහල සිනමාවට අවතීර්ණ වී ඇත්තේ රේඛාව චිත්‍රපටයේ මවක ගේ චරිතය රඟපාමිනි. ඇය ඊට පෙර ඉංගිරිසි වේදිකා නාට්‍යවල තරුණ චරිත නිරුපණය කර තිබුණේ වුවද, රේඛාවේ චරිතයෙන් පසු ඇය සිනමාවේ රඟපෑ සෑම චරිතයක් ම වැඩිහිටි චරිත වී ඇත.

චිත්‍රපට රැසක රඟපෑව ද, අයිරාංගනී සේරසිංහ වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්වූයේ මෝඩයාගේ පෙට්ටිය ලංකාවේ නිවාස ආක්‍රමණය කළ පසු, ආච්චී ගේ චරිතය රඟපාමින් ය.

රේඛාව තිරගත වූ කාලයේ අයිරාංගනී මීදෙණිය වයස විසි නවයක (1927-1956) තරුණ කාන්තාවකි. මාලනී ෆොන්සේකා එයා දැන් ලොකු ළමයෙක් නම් චිත්‍රපටයේ වැඩිවිය පැමිණෙන වයසේ සිටි දැරියක ගේ චරිතය රඟපාද්දී ඇගේ වයස අවුරුදු විසි අටක් වූ බව (1947-1975) සලකන විට අයිරාංගනී මීදෙණියට (රේඛාවෙන් පසු සේරසිංහ) කිසි දිනෙක මව් චරිත මිස තරුණ චරිත රඟපාන්නට නොලැබීම සුවිශේෂී කාරණයකි.

ඒ අතින් අයිරාංගනී සේරසිංහට ඉතා සමාන නිළියක වන්නේ දෙනවක හාමිනේ ය.

දෙනවක හාමිනේ තම ජීවිතයේ මැදිවයස පසුකරමින් සිටින අවධියේ සිනමාවට පිවිස ඇත්තේ, මා අසා ඇති පරිදි, හුදෙක් ම ආදායම් මාර්ගයක් හෙවත් රැකියවක් ලෙසිනි. මුල් යුගයේ දී ජීඩීඑල් පෙරේරා ගේ සාමා, සිරි ගුණසිංහ ගේ සත් සමුදුර වැනි චිත්‍රපටවල ඇය රඟ පෑ මව්වරුන් ගේ චරිත විචාරක පැසසුමට ලක් වී ඇත. ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් ගේ දෑස නිසා චිත්‍රපටයේ ඇය ගේ රඟපෑම මා දැක ඇති, මා සිත් ගත් එක් අවස්ථාවකි.

මැදි විය පසු කර විශ්‍රාම වයසේ දී සිනමාවට පිවිසි දෙනවක හාමිනේ රඟ පෑ චරිත සියල්ල ද, අනිවාරයෙන්ම වැඩිහිටි, මහලු, සහය නිළි වර්ගයේ සුළු චරිත විය.

මා දෙනවක හාමිනේ මා සැබවින්ම දැක ඇත්තේ එක් දිනයක පමණි. ඒ මා කුඩා එකෙකු වුවත් ඡන්ද ඔට්ටු පවා අල්ලන වයසක සිටි කාලයේ දී පැවැත්වුණු 1977 මැතිවරණ සමයේ ගම්පහ බණ්ඩාරවත්තේ පැවති යුූඇම්පී දේශපාලන රැලියක දී ය.

මේ රැළිය එකල පැවති සිරිලංකා රජයට විරුද්ධව පෙළ ගැසුණු කලාකාරයින් රැසක් සහභාගී වුුණු එකක් විය. මෙහිදී මා දුටු අනෙකුත් කලාකරුවන් අතර මුවන්පැලැස්ස ගුවන් විදුලි නාටකයේ රඟපෑ නෙතලී සහ වොලී නානායක්කාර වැන්නෝ ද වූහ.

මෙහිදී එක් පැහැදිලි කිරීමක් කළ යුතු වේ.

විපක්‍ෂයේ සිටින්නෝ කලාකාරයෝ ය. ඔවුන් නළාකාරයින් වන්නේ ආණ්ඩු පක්‍ෂයට කඩේ යමින් විවිධාකාරයේ වාසි ලබා ගන්නට පටන් ගත් විටය.

උදාහරණයක් ලෙස අප හිතවත් සෝමරත්න දිසානායක මහින්ද රාජපක්‍ෂ සමයේ නලාකාරයෙකු විය. පසුගිය ජනාධිපති ඡන්දය කාලයේ ඔහු පොදු අපේක්‍ෂකයාට සහය පළකරමින් කලාකරුවෙකු බවට පත්විය. පසුව, රූපවාහිනී සංස්ථාවේ සභාපති පදවිය භාර ගනිමින් නැවතත් නළාකරුවෙකු විය. එයිනුත් පසු, මහ ඡන්දය කාලේ ඒ තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වී දැන් නැවතත් කලාකරුවකු ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකි තත්වයකට පත් වී ඇති බව පෙනේ!

එදා ගම්පහ බණ්ඩාරවත්තේ එජාපයට සහයෝගය දෙන වේදිකාවේ දී ඇය කළ කතාවේ දී, සිරිමා බණ්ඩාරනායක රජය යටතේ සබන් මිල ඉහළ ගොස් ඇති නිසා, ස්නානය කරන්නේ සබන් නොමැතිව බවත්, එනිසා ඇඟේ කුණු තට්ටු පිරී ඇති බවත් කියමින් දෙනවක හාමිනේ කුණු අතුල්ලා පෙන්වූ බව සමහරු කියනු මා අසා ඇත.

ඒ කෙසේ වෙතත්, 1977 කලාකරුවෙකු ලෙස පැවති රජයට විරුද්ධව එජාපය බලයට පත් කරවන්නට ඇය කතා කළායින් පසුව එළැඹුණු දාහත් වසරක ශාපලත් කාල සීමාව තුළ දෙනවක හාමිනේ නළාකාරියක බවට පත්වූ බවක් නම් මගේ මතකයේ නැත.

දේශපාලන වේදිකාවල කතා පැවැත්වූ නිළියන් පිළිබඳව සඳහන් කෙරෙද්දී, දෙනවක හාමිනේ මෙන් තව දිගු කාලයක් තිස්සේ ජනතාව අතර අනිවාර්යෙන් ම පැවතෙන නමක් නම් මගේ ලිපියේ මාතෘකාව සැරසූ අනෙක් නිළිය වන දීපානි ද සිල්වා ය.

දීපානි ද සිල්වා යනු දෙනවක හාමිනේ සහ අයිරාංගනී සේරසිංහ මෙන්ම සුළු චරිත පමණක් රඟපාමින් ජනප්‍ර්‍රිය වූ තවත් නිළියකි.

මා දීපානි ද සිල්වා ඇය වීදි නාට්‍යවල රඟපානු දැක ඇති නමුත්, ඇය ජනතාව අතරට ආවේ නම් නාලන් මෙන්ඩිස් ගේ ටෙලි වෘතාතන්ත නිසා බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. ඒ ටෙලි වෘතාන්ත යනු දීපානි සිල්වා සහ අයිරාංගනී සේරසිංහ අතර ඇති අනෙක් සමානකම වේ.

පරිසර සංරක්‍ෂණය වැනි වමට බර අදහස්වලින් යුතු අයෙකු වුව ද, 50 දශකයේ දී විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලැබූ අයෙකු වුවද, අයිරාංගනී සේරසිංහ සහ දීපානී ද සිල්වා දේශපාලනය අතින් සමාන කළ හැකි යැයි මට නොසිතේ.

එසේ නමුත්, දේශපාලන අන්ත දෙකක සිටියේ වුවද, දෙනවක හාමිනේ සහ දීපානි ද සිල්වා යනු තකට තක බව මට පසුගිය මහ ඡන්ද සමයේ නැරඹූ වීඩියෝ දර්ශනවලින් පැහැදිලිවිය.

ජවිපෙ මහ ඡන්දෙකින් දිනා රජයක් පිහිටුවීමේ තත්වයක් ගැන සිතිය නොහැකි නිසා, දීපානි ද සිල්වාට ඉහත දැක්වූ තර්කය අනුව කිසි දිනක නළාකාරියක නොවී දිගටම කලාකාරියක ලෙස සිටීමට හැකි වෙනු ඇත.

ජවිපෙ සටන පාවා දී නැවතත් සභාගයකට ගියහොත් නම් ඔන්න තරමක හෝ නළාකාරී චාන්ස් එකක් ලැබෙනු ඇත.

-රසිකොලොජිස්ට්

ප/ලි:
ඒ නිළියන් ය.

නළුවන් ගැන මේ ආකාරයේ සංසන්දයක් කළ යුතු නම්, ඒ සඳහා සමාන සුදුසුකම් ඇති තිදෙනා කවරෙකු දැයි සිතමින් සිටිමි.

(images: http://www.nfc.gov.lk/)

Friday, 7 August 2015

මැරුණත් යූඇම්පී මගේ බාප්පා - He was a nice man...!


ලංකාවේ දේශපාලනයේ ඇති එක වරදක් නම් අවස්ථානෝචිතව සිතා බලා ඡන්දය පාවිච්චි කරන අයට වඩා මැරුවත් යූඇම්පී, මැරුවත් සිරිලංකා පිරිස් වැඩි වීමය යන අප බොහෝ දෙනෙකු එකඟවෙන සත්‍යය මම පෙර ලිපියක සඳහන් කළෙමි.

යූඇම්පීය පටන් ගන්නටත් පෙර තමන් ගේ ප්‍රදේශයේ මන්ත්‍රී වූ ජේ.ආර්. ජයවර්දෙන නිසා යූඇම්පී වූ මගේ ආච්චී මිය යන තුරුම තම දේශපාලන අන්ධභාවයෙන් මිදුණේ නැත.

ඇගේ කනිටු පුත්‍රයා වූ, ඇත්තටම අකාලයේ හදිසි මරණයකට ගොදුරු වූ, මගේ බාප්පා ද මේ ආකාරයේ මැරුවත් යූඇම්පී (නැතිනම් මැරුණත් යූඇම්පී) පුද්ගලයෙකු විය.

මා කුඩා දරුවෙකු වූ නිසා මගේ මතකයේ යාන්තම් එහෙන් මෙහෙන් පමණක් රැඳී තිබෙන 1970 මැතිවරණයේ දී මේ බාප්පා බැහැලා වැඩ කළේය. ඔහු ගේ වයස ඒ වෙන විට අවුරුදු විසි හයක් පමණ වෙන්නට ඇත. සාමාන්‍ය පෙළ යාන්තම් මෙන් සමත් වී තිබුණ ද හොඳ රැකියාවක් නම් නොතිබෙන්නට ඇත. ඔහු මිය ගොස් වසර ගණනාවකට පසු මා බාප්පා ගේ ලිපි ගොනුවක් පෙරළා බලද්දී දුටුවේ ජේ.ආර් ජයවර්දෙන, ඩඩ්ලි සේනානායක සහ ජිනදාස නියතපාල වැන්නවුන් ඔහුට දී තිබුණු චරිත සහතික කිහිපයකි.

බාප්පා පරකන්දෙණිය යූඇම්පී තරුණ සමිතියේ ලේකම් වැනි තරනතුරක් දැරූ බවට මතකයක් ද මට තිබේ. ඒ 1970 මැතිවරණයේ දී පරකන්දෙනියේ සමූපකාරය අසල පැවැත්වුණු අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක ද සහභාගී වූ ඡන්ද රැස්වීම සංවිධානය කෙරුණේ බාප්පා ගේ ඒ සමිතියෙනි.

කුඩා දරුවෙකු වූ මට ඒ රැස්වීම නරඹන්නට හෝ අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක දැකගන්නට හෝ අවස්ථාවක් නොලැබුණත්, ඒ රැස්වීම ගැන සුවිශේෂී මතකයන් දෙක තුනක් තවමත් මගේ සිතෙන් ගිලිහී ගොස් නැත.

මේ දිනවල බාප්පා සේවය කළේ කොළඹ පිහිටි ලිපි ද්‍රව්‍ය සපයන සමාගමක ගබඩා ලිපිකරුවෙකු ලෙස යැයි සිතමි. අප වැනි කුඩා දරුවන්ට මැජික් බඳු වූ විවිධ සුකුරුත්තං භාණ්ඩ ඔහු සතුව තිබුණි. අවාසනාවකට මෙන් මේ සියල්ල තිබුණේ අපේ ආච්චි ගේ මහ ගෙදර බාප්පා ජීවත් වූ ඉස්තෝප්පු කාමරයේ ලියන මේසයේ ය. එහි ඇති අවාසනාව නම් බාප්පා නිවසේ නැති කාලයේ ඒ කාමරය අගුළු දමා තිබීමයි!

මේ මැජික් භාණ්ඩ අතුරින් එකක් වූයේ ස්ටේප්ලරයකි. එයට යෙදුණේ තඹ පැහැති කටුය. මේ කාලයේ මේ ස්ටේප්ලර් නමැති භාණ්ඩය සාමාන්‍ය නිවසක හමුවෙන දෙයක් නොව සුඛෝපභෝගී ලයිස්තුවේ එකකි. කඩදාසි එකට තියා ගොනු කිරීමේ සාමාන්‍ය ක්‍රමය වූයේ අල්පෙනෙති හෝ ඒ නැති නම් පේපර් ක්ලිප් ගැසීමයි.

ඒ සමගම මගේ සිත දිනා ගත් තවත් ඒ ආකාරයේම දුර්ලභ සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩයක් වූයේ සෙලෝටේප් රෝලයි. සෙලෝටේප් මැජික් දැක ඇති අයට කජු මැලියම් යනු නවදැලි හේනක වැඳිරියන් සිහි කරවන්නක් ම විය.

පරකන්දෙණිය යූඇම්පී රැස්වීම සඳහා ගොඩ නැගුණු වේදිකාව වටා ඩඩ්ලි සේනානායක ගේ ඡායාරූපය සහිත මුද්‍රිත පෝස්ටර් අලවන්නට බාප්පා මේ සෙලෝටේප් රෝල රැගෙන ගියේය. ආපසු නිවසට ආවේ එහි රිම් එක පමණි.

වේදිකා සැරසිලි සඳහා එලෙසම එහි රැගෙන යනු ලැබූ ස්ටේප්ලරය නම් යූඇම්පී වේදිකා සටන ජය ගෙන අපේ පවුලේ වස්තුවක් ලෙස චිරාත් කාලයක් වැජඹුණි.

එදා රැස්වීමේ ඩඩ්ලි සේනානායක කතා කරනවා අසන්ට ගිය අම්මා ආපසු පැමිණ තාත්තා සමග කීවේ වැඩි පිරිසක් එහි නොසිටි බවයි. බාප්පාට ද පරාජය නිසැක බව වැටහී තිබෙන්නට ඇත.

ඒත්, කැපුවත් යූඇම්පීකාරයින්, මැරුවත් යූඇම්පීකාරයින්, මැරණත් යූඇම්පීකාරයින්, තම රුධිරයේ වර්ණය ලේසියෙන් වෙනස් කර නො ගනිති!

මහ ඡන්දය දා රාත්‍රියේ මට හදිසියේ ඇහැරුණේ දුරින් ඇසුණු රතිඤ්ඤා ශබ්දයට බල්ලන් බුරන හඬ නිසා විය යුතුය. තාත්තාත්, අම්මාත් රේඩියෝව අසමින් සිටියහ. ඒ වන විට සිරිලංකා එක ප්‍රධාන සමගි පෙරමුණ ඡන්ද ප්‍රතිඵල ප්‍රකාශ කර තිබූ ඡන්ද කොට්ඨාස සියල්ල ම පාහේ දිනාගෙන තිබුණි.

ස්වල්ප වේලාවකින් එතැනට පැමිණි බාප්පා තම දුක බේරෙන මුහුණින් යුතුව තාත්තාගෙන් විමසා සිටියේ, "ඔය පැතිවල සීට්ස් දිනා ගෙන ගියාට මේ පැතිවලින් අපිට අල්ලන්න පුළුවන් වේවි නේද?" කියායි.

"මේ යන විදියට නම් හිතන්න බෑ!" තාත්තා කියනු ද මට මතකය.

බාප්පා තමන් ලද පරාජයෙන් පසු බැස්සේ නැත. බාප්පා සහ ඔහුගේ කැපුවත් යූඇම්පී, මැරුවත් යූඇම්පීකම ගැන මට ඇති අවසාන මතකය 1974 වෙසක් උත්සවයයි.

ඔහු එදා නිවසේ බරාඳය සහ ඉදිරිපිට ප්‍රදේශය සැරසුවේ තනිකරම කොළ පැහැයෙනි. "අනා ගේ කඩෙන්" කොළ පැහැති බකට් ගෙන ඒමට මම ද උදව් වුණෙමි. කොළ පැහැ සව්කොළ කපා කොඩි වැල් එල්ලන ලදී.

අවාසනාවකට මෙන් අපේ නිවසේ විදුලිබලය නොතිබුණු නිසා ද, නිවස පිහිටියේ අක්කර පහක පමණ වත්තක් මැද බස් පාරෙන් සහ අන් නිවෙස්වලින් දුරින් නිසා ද, බාප්පා ගේ කොළ පාට වෙසක් කලාපය දැක්කේ අප කීප දෙනෙකු පමණි.

මේ කාලය වෙන විට පැවති සිරිලංකා, සමසමාජ, කොමියුනිස්ට් සමගි පෙරමුණු රජය කෙමෙන් කෙමන් මහජන අප්‍රසාදයට පත්වෙමින් තිබුණි. ඩඩ්ලි සේනානායක මිය ගිය පසු යූඇම්පියේ නායකයා වී සිටියේ ආච්චි ගේ වීරයා ජේආර් උන්නැහේ ය.

සමහර විට බාප්පා සිතන්නට ඇත්තේ ඊළඟ වසරේ 1975 දී මහ ඡන්දයක් පැවැත්වෙනු ඇතැයි කියා ය. නමුත්, එය 1977 දක්වා කල් දැමුණි. ඒ මැතිවරණය දකින්නට බාප්පා ජීවත් නොවී ය.

අන්තර් මස්තිෂ්ක රක්තපාතය හෙවත් මොළයේ නහරයක් පිපිරීම නිසා ඔහු මිය ගියේ 1974 සැප්තැම්බරයේ ය.

-රසිකොලොජිස්ට්

(image: http://planetbuddha.blogspot.com.au/2013/05/little-green-men.html)

Thursday, 6 August 2015

අපේ ආච්චී ගේ දේශපාලන වීරයා - Old fox


ඡන්දෙට සති දෙකක්වත් නැත. ෆේස්බුක් අවකාශයේ, බ්ලොග් ලොවේ ඒ අත බැලුවත්, මේ අත බැලුවත්, පෙනෙන්නේ ඡන්දය ගැන කතන්දර ම ය. ඒ නිසා මගේ සිතට ද ඡන්ද කතන්දර එකක් පසුපස එකක් නැගේ.

මේ මා දන්නා පැරණිතම ඡන්ද කතන්දරයයි.

මගේ පිය පාර්ශවයේ මිත්තනිය හෙවත් ආච්චී ඉපදී ඇත්තේ 1903 දී ය. පසු කලෙක ඇස් දෙකේම සුද මතු වී ඇස් නොපෙනී යාම නිසා ඇගේ සිහිය මදක් වෙනස් වූව ද, ඇය 2001 වසරේ දී පරලොව ගියේ පුරා වසර අනූ අටකටත් වඩා ආයු වළඳා ය.

ඇය මා දන්නා කාලයේ සිටම යූඇම්පීකාරියකි. ආච්චී ගේ ලෝකයේ දේශපාලන වීරයා වූයේ වෙනිං කවුරුත් නොව ජේආර් යන සුරතල් නමින් අප දන්නා ජූනියස් රිචඩ් ජයවර්දෙන උන්නැහේ ය.

ජේආර් ඇත්තටම අපේ ආච්චී ගේ සමකාලිනකයෙකි. අපේ ආච්චීට වසර පහකට කලින් ජේආර් පරලොව ගිය ද ඔහු ඉපදී ඇත්තේ 1906 දී ය.

අපේ ආච්චී ජේආර්වාදියක වී ඇත්තේ ඇය යූඇම්පීකාරියක වෙන්නටත් කලිනි. ඒ ජේආර් 1943 දී කැලණිය ප්‍රදේශයේ මන්ත්‍රීවරයා ලෙස සේවය පත් වී සේවය කරන කාලයේ දී ය. පසු කලෙක ගම්පහ මැතිවරණ කොට්ඨාසයට අයත් වුවද, මහර ආසනය ආසන්නයේ ඇති පරකන්දෙණිය නම් වූ අපේ ගම මේ කියන කාලයේ අයිතිව තිබී ඇත්තේ කැලණිය මැතිවරණ කොට්ඨාසයටයි.

මේ ලංකාවේ නිදහසට පෙර සමයයි. එවකට තිබුණේ පාර්ලිමෙන්තුවක් නොවේ. ඉංගිරිසි ආණ්ඩුව යටතේ ක්‍රියාත්මක වුණු රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව නොහොත් ජන වදනින් කවුන්සලේ ය.

රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ කැලණියේ මන්ත්‍රීවරයාව සිටි ඩීබී ජයතිලකව ඉන්දියාවේ ලංකා තානාපතිවරයා ලෙස පත්කළ නිසා (මෙය ඩීඑස් සේනානායක ලා ගේ දේශපාල කුමන්ත්‍රණයක් බව කියවේ!) හිස් වුණු ආසනය සඳහා 1943 දී පැවත්වුණු අතුරු මැතිවරණය ජයගෙන ඇත්තේ එවකට ලංකා ජාතික සංගමයේ දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙකු වූ ජේආර් ය.

පාසල් අධ්‍යාපනය හොඳින් නිමවා සිටි අපේ ලොකු නැන්දා එවකට ගමේ ගොඩේ සාමාන්‍ය පවුලක අයෙකුට කළ හැකි එකම රජයේ රැකියාව වූ ගුරු පත්වීමක් බලාපොරොත්තුව සිට ඇත. නමුත් ඒ පත්වීමේ ලිපිය ඇයට නො ලැබුණි.

ඒ ගැන සොයා බැලූ අපේ ආච්චිට දැන ගන්නට ලැබී ඇත්තේ නැන්දා ගේ නම වූ සෝමාවතී නම ම ඇති වෙනත් තරුණියකට පත්වීමක් ලැබී ඇති බවයි. සිදු වී ඇත්තේ නම් මාරුවීමක් යැයි ඇයට වැටහී ඇත.

අපේ ආච්චී කර ඇත්තේ මේ ගැන කියන්නට ප්‍රදේශයේ මන්ත්‍රීවරයා වූ ජේආර් ගේ කාර්යාලයට යෑමයි. කරුණු අසා බැලූ ජේආර් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවට මේ ගැන සොයා බලන ලෙස දන්වා ලිපියක් ලියා දී ඇත.

එයින් පසුව අවුල ලිහී නැන්දාට ඇයට හිමි ගුරු පත්වීම ලැබී ඇති අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ආච්චී ජේආර්වාදියක බවට පත් වී ඇත.

යූඇම්පිය පක්‍ෂයක් ලෙස පිහිටවා ඇත්තේ ඊට වසර කිහිපයකට පසු 1947 දී ය. එය ජේආර් ගේ දේශපාලන පක්‍ෂය නිසා අපේ ආච්චීත් යූඇම්පීකාරියක වී ඇත.

අපේ ආච්චී බිම වාඩි වී කුඩා වංගෙඩියක බුලත් විට කොටමින් මා පෙර කී ජේආර් හමුවීමට ගිය ගමන එහි නිධාන කතාව සමග කියන හැටි මට අදත් සිතින් මවාගත හැක.

ඒ හැම විටම ඇය දුක්මුසු හඬින් කියන තවත් එක් කතාවක් ද විය.

එය නම් 1943 දී ජේආර් කැලණිය ආසනය ජයගත් අතුරු මැතිවරණයේ දී, අපේ ආච්චී ඡන්දය දී ඇත්තේ ඔහුට නොවන බවයි. ඇගේ පියා ගේ ද, ඥාතීන් ගේ ද, ඇගේ ද ඡන්දය හිමි වී ඇත්තේ ජේආර්ට නොව ඔහු ගේ ප්‍රතිවාදියා වූ ඊ.ඩබ්ලිව් පෙරේරාට ය.

"පෙරේරා මහත්තයා තමයි සපත්තුව අස්සේ හංගාගෙන සුද්දෝ ලංකාවේ කරපු මිනීමැරුම් ගැන පෙත්සමක් එංගලන්තෙට ගෙනිහිං තියෙන්නේ, ඒකයි අපි ඒ මහත්තයාට ඡන්දේ දුන්නේ!" ආච්චී දුකෙන් පවසයි.

අපේ ආච්චිලා එලෙස කෙළෙහිගුණ සලකා ඊ.ඩබ්ලිව් පෙරේරාට ඡන්දය දුන්න ද, ඔහු පරාදා පහසුවෙන් ජයගන්නට ජේආර්ට හැකි වී ඇත. ඒ පෙරේරා ක්‍රිස්තියානි ආගමිකයෙකු වීම සහ ජේආර් බෞද්ධයෙකුවීම යන සත්‍යය ජේආර් නිසි පරිදි කළමනාකරණය කළ නිසා බව කියවේ.

-රසිකොලොජිස්ට්

(images: https://en.wikipedia.org/)

Wednesday, 13 May 2015

රොබට් නොක්ස් සංකීර්ණය - When the oppressor gains from the suffering of the oppressed


මා මුහුණ දුන් සම්මුඛ පරීක්‍ෂණයක අත්දැකීම පදනම් කරගෙන, මින් දින දෙකකට කලින් මවිසින් ලියා පළ කරන ලද ලිපියේ දී මා සාකච්ඡා කළේ, අතීතයේ දී අප ලැබූ ඉතා සුඛදායක අත්දැකීම් අද අපට ප්‍රයෝජනවත් නොවී, එදා අප දුඛදායක අත්දැකීම් නොලැබීම ගැන අද පසුතැවිලි වෙන්නට සිදුවීම ගැනයි.

ඒ සංසිද්ධියේ එක් නිසැක දිගුවක් වන්නේ, වත්මනෙහි අප ලබන ඉතා සුඛදායක අත්දැකීම් ද අනාගතයේ කිසි දිනයක අපට ප්‍රයෝජනවත් නොවී, අප අද නොලබන දුඛදායක අත්දැකීම් ගැන එදිනට අපට පසුතැවිලි වෙන්නට සිදුවීමට ඉඩකඩ ඇතිය යන්නයි.

මේ ගැන සිතීමේ දී මට සිහිවුනේ, ශතක තුනකට පමණ කලින් ජීවත්වූ අයෙක් වුවද, නම කියූ පමණින් අප බොහෝ දෙනෙකු දන්නා හඳුනන චරිතයක් වන රොබට් නොක්ස් ය.

නොදන්නා වෙතොත් ඔවුන් ගේ දැන ගැනීම පිණිස කෙටියෙන් කියනවානම්, වසර 1641 දී ඉපිද, නැව් කප්පිත්තෙකු වූ සිය පියා ගේ අඩි පාරේ යමින් වයස 14 වැනි කුඩා වයසේදී ම (ඒ කාලයේ එය ළමා අපයෝජනයක් නොවේ!) පියා ගේ නැවේ සේවයට බැඳුණු රොබට් නොක්ස්, 1659 දී ඔවුන් ගේ නැවට වුණු හානි නිසා එය පිළිසකර කරගැනීම පිණිස ත්‍රිකුණාමලය වරායේ නැංගුරම් ලා ඇත.

එහිදී දෙවෙනි රාජසිංහ රජුගේ සිරභාරයට පත් වූ රොබට් නොක්ස් ට එළිමහන් සිරකරුවෙකු ලෙස ලංකාවේ වසර දහනමයක්ම ගත කිරීමට සිදුවිය. තම පියා රොගී වී මිය යාම නිසා ඔහුට ඉන් වැඩි කාලයක් ගත කරන්නට වූයේ තනිවමය. ඒ සමගම නිසි ආදායමක් නොමැතිවීම නිසා විවිධ කර්මාන්ත කරමින් රෙබට් නොක්ස් ගතකර ඇත්තේ සාපේක්‍ෂව දුක්මුසු දිවියකි. ඔහු අවසානයේ සගයෙකු සමග උඩරටින් පලා ගොස් එවකට මුහුදුබඩ පෙදෙස් පාලනය කළ ලන්දේසීන් ගේ උදව්වෙන් ආපසු එංගලන්තය බලා ගොස් ඇත. ඒ වසර 1680 දී ය.

එතැන් සිට කාලයක් නැවතත් නාවික වෘත්තියේ ද, ඉන් පසු විශ්‍රාමිකයෙකු ලෙසද ගතකළ රොබට් නොක්ස් ඒ කාලයේ දී තමා ලංකාවේ ගත කළ කාලයේ ලද අත්දැකීම් පදනම් කරගෙන එක් ප්‍රධාන කෘතියක් සහ වෙනත් ලියවිලි ගණනාවක් පළ කර ඇත.

ඒ කෘතිය නම් "එදා හෙළදිව" නමින් ඩේවිඩ් කරුණාරත්න අතින් සිංහලයට පෙරළී සිංහල පාඨකයින් අතර අති මහත් ප්‍රසිද්ධියක් ලද ඇන් හිස්ටොරිකල් රිලේෂන් ඔෆ් ද අයිලන්ඩ් ඔෆ් සිලෝන් නම් ග්‍රන්ථයයි.

දහහත්වෙනි සියවසේ ලංකාව ගැන ලියවී ඇති ප්‍රශස්තම ග්‍රන්ථය මෙය වේ යැයි සිතමි. පුරාණයේ ලියවී අද ද ඉතිරි වී ඇති ග්‍රන්ථ ගැන සලකා බලන කල, ඒවා සෑමවිටම පාහේ රජවරුන් සහ ඔවුන් ගේ වැඩ කටයුතු සහ අකටයුතු, රජුන් ගේ බිසෝවරුන් ගේ ගර්භණී තත්වයන් වැනි කරුණු ගැන පමණක් ලියවුණු ඒවා බව අපි දනිමු.

රටේ සාමාන්‍ය ජනතාව දිවි ගෙවූ ආකාරය පිළිබඳ වැදගත් විස්තර ගෙන එන රොබට් නොක්ස් ගේ එකි ග්‍රන්ථය ලංකාවේ ඉතිහාසය ගැන දැන ගැනීමට අවශ්‍යතාවයක ඇති අපට ඉතා වැදගත් එකක් වන්නේ එනිසා ය.

මා මුලින් සඳහන් කළ කරුණට, එනම් සුඛදායක අත්දැකීම් සහ දුඛදායක අත්දැකීම් වල පසුකාලීන වැදගත්කම සම්බන්ධයෙන්, මේ රොබට් නොක්ස් උදාහරණය අදාළ වෙන්නේ මෙ ලෙසයි.

එදා දෙවන රාජසිංහ රජු ගේ සිරකරුවෙකු ලෙස රොබට් නොක්ස් ලැබූ දුඛදායක අත්දැකීම පසු කලෙක ඔහුට යම් ප්‍රයෝජනයක් ගෙන එන්නට ඇත. ඔහු ලියූ පෙර කී ග්‍රන්ථය ඉතා නිසා රොබට් නොක්ස්ට විශාල ප්‍රසිද්ධියක් සහ සමාජයේ පිළිගැනීමක් ලැබුණු බව කියවේ. ලෝක ප්‍රසිද්ධ රොබින්සන් කෲසෝ නවකතාව රොබට් නොක්ස් ගේ අත්දැකීමෙන් උත්තේජනයක් ලැබී ලියවුණු එකක් බව ද කියවේ. නොක්ස් ඇතුළු පිරිස තම නැව පිළිසකර කරගෙන වහා ලංකාවෙන් පිටව ගියේ නම් ඒ පසුකාලීන ප්‍රතිලාභ ඔහුට නො ලැබෙන්නට ඉඩ තිබුණි.

එය එසේ නමුත්, රොබට් නොක්ස් ගේ දුඛදායක අත්දැකීමෙන් විශාලතම ප්‍රයෝජනය මෙතෙක් ලැබුවේත්, අදත් හෙටත් නොනැවති ලබන්නේත්, වසර දහ නමයකට පසු පලායන තෙක් ම ඔහුව සිරකරුවෙකු ලෙස අසාධාරනව සිරගතකොට ගෙන සිටි දෙවන රාජසිංහ රජුගේ රාජධානිය ද ඇතුළත් වුණු අද ශ්‍රී ලංකාව ම ය! ලංකාවේ වැසියන් ම ය!!

මේ පීඩිතයා ගේ දුකෙන් පීඩකයා ලාභ ප්‍රයෝජන ලැබීම ගැන සම්භාව්‍ය ආකාරයේ උදාහරණයකි.

මේ සුවිශේෂී තත්වය ගැන කලින් හැදෑරූ අය වෙතොත් ඔවුන් එය යම් ආකාරයකට වර්ගීකරණය කොට, ලේඛනගත කොට, තිබෙනවා විය හැක. එවැනි කරුණු ගැන නොසොයා නොබලා ම, මම මේ තත්වය රොබට් නොක්ස් සංකීර්ණය ලෙස හඳුන්වන්නට කැමැත්තෙමි.

-රසිකොලොජිස්ට්

(image: http://daladamaligawa.org/78.htm)